Zimbabveli yazar Sue Nyathi’nin, evli bir erkeğin gizli ilişkilerini ele alan ilk eseri The Polygamist (Çok Eşli), yayınevlerinin “bu kitap satmaz” diyerek yaptığı redlerin ardından kendi imkanlarıyla basıldı.
2012 yılında kendi editörünü, dizgicisini ve çizerini bularak 500 kopya bastığı bu eser, beklenmedik bir başarı elde etti.
Günümüzde eser Netflix’e uyarlandı ve platformda 60’tan fazla ülkede en çok izlenen ilk 10 dizi arasına girdi; ABD’de ise ikinci sıraya kadar yükseldi.
Hollywood yıldızı Taraji P. Henson, tüm 22 bölümü tek bir günde izlediğini ifade etti.
Geleneksel çok eşlilik, Nyathi için yabancı bir kavram değil.
Yazarın anne tarafından gelen nesiller boyunca çok eşli bir yaşam tarzı vardı; 1979’da vefat eden dedesi beş, büyük dedesi ise 11 eşe sahipti.
Dedesinin ilk eşi olan anneannesi, kadınların birlikte yaşadığı bir çiftlikte anaerkil bir sistem kurmuş ve yeni eşlerin seçiminde de söz sahibi olmuştu.
BBC televizyonuna konuşan Nyathi, geçmişteki bu düzeni şu şekilde aktarıyor:
“Herkes yerini bildiği için iç çatışmalar yaşanmazdı. Anneanneme bunu sorduğumda pratik bir yanıt vermişti; hem fiziksel hem de duygusal yükü paylaşacak daha fazla el vardı. Her şey açıktı.”
Çok eşlilik Zimbabve ve Güney Afrika’da belirli geleneksel kurallara bağlı kaldığında yasal olarak tanınıyor. Ancak Nyathi’nin 2001 yılında Harare’de genç bir kadın olarak gözlemlediği durum oldukça farklıydı.
Sadece tek eşli olduklarını iddia eden erkeklerin gizli kadınlarla ve gizli evlerle fiilen çok eşli hayatlar sürdüğünü belirten Nyathi, romanında rızaya değil aldatmaya dayanan bu “yozlaşmış veya modernleşmiş” yapıyı ele aldı.
Yazar, “Çok eşliliğe karşı değilim. Karşı olduğum şey irade eksikliği. Bir kez dahil olduktan sonra oyunun kurallarının değiştirilmesi yanlıştır.” şeklinde konuştu.
Romanda Joyce adındaki karakter, tek eşli bir evlilik yaptığını düşünürken iş insanı kocası Jonasi’nin arkasından üç kadınla daha evlenip yuva kurduğunu keşfediyor.
Hikâyede Joyce’un yanı sıra Jonasi’nin şirketinde çalışan diğer eşi Matipa’nın ekonomik olarak kocalarına bağımlı olması da kadınların karar alma yetkisini ve güvenli cinsel ilişki müzakeresi gibi özerkliklerini kısıtlıyor.
Eser ile dizi uyarlaması arasında bazı farklılıklar var. Ekran uyarlamasında hikâye Güney Afrika’ya taşındı, Zülü dilinde çekildi ve Jonasi’nin eş sayısı azaltıldı.
Kitapta anlatım tamamen kadınların perspektifinden sunuluyor. Dizi yayımlandıktan sonra Uluslararası Af Örgütü Güney Afrika şubesi, narsisistik istismar ve kadınların atabileceği adımlar konusunda bir rehber paylaştı.
Dizi bazı tepkiler de aldı. Kenyalı kamu görevlisi Geoffrey Mosiria, yapımın çok eşliliği hile ve istismarla aynı düzeye koyduğunu öne sürerek Kenya’da yasaklanmasını talep etti.
Nyathi ise kültürlerin değiştiğini ve bu uygulamanın nasıl dönüştüğünü gösterdiğini vurguladı.
Zengin siyah Afrikalı karakterleri ön plana çıkararak kalıpları kırdığını ifade eden yazar, yapımın Zülü dilinde çekilmesinin kültürel zenginliği artırdığını belirtti.
Yazarlığa çocukluk döneminden beri ilgi duyan ancak ailesinin yönlendirmesiyle yaklaşık 20 yıl finans sektöründe yatırım analisti olarak çalışan Nyathi, The Polygamist’i iş çıkışlarında akşamları yazdı.
Kitabın yayımlanmasından birkaç yıl sonra 40 yaşında kurumsal hayatını geride bıraktı.
Şu anda 48 yaşında olan yazar, iki yıldır üzerinde çalıştığı tarihi romanın ilk taslağını tamamlamak üzere bulunuyor ve özellikle tek başına anne olarak yazarlık sürecinde maddi fedakârlıklar yaptığını belirtiyor.
The post Yayıncılar romanın yüzüne bakmadı, Netflix’te zirveye yerleşti first appeared on .
